Półmaski (6)

Półmaski ochronne jednorazowego użytku to środki ochrony indywidualnej przeznaczone do ochrony użytkownika przed wdychaniem szkodliwych cząstek stałych i ciekłych, takich jak pyły, dymy, mgły i aerozole. W przeciwieństwie do maseczek medycznych, półmaski FFP stanowią realną barierę filtracyjną dla powietrza wdychanego przez użytkownika i są stosowane w środowiskach pracy, w których występuje zapylenie lub aerozole technologiczne.

Półmaski tej grupy są klasyfikowane zgodnie z normą EN 149, która określa wymagania dotyczące skuteczności filtracji, oporów oddychania oraz szczelności przylegania do twarzy. Oznaczenie FFP (Filtering Face Piece) informuje, że filtracja odbywa się bezpośrednio w materiale półmaski.

Co oznacza „jednorazowe” w przypadku półmasek FFP

Określenie „jednorazowego użytku” nie oznacza jednorazowego założenia. Półmaski FFP są środkami ochrony do zużycia, których czas bezpiecznego użytkowania zależy od warunków pracy, takich jak stężenie zanieczyszczeń, wilgotność powietrza, intensywność oddychania oraz czas ekspozycji. W praktyce jedna półmaska może być używana od kilku godzin do jednej zmiany roboczej, o ile zachowuje swoje właściwości i nie jest zawilgocona, uszkodzona ani nadmiernie zanieczyszczona.

Półmaski przechowywane w oryginalnych opakowaniach, w suchych i czystych warunkach, posiadają określony przez producenta termin przydatności – najczęściej od kilku do nawet kilku lat od daty produkcji – który odnosi się do stanu wyrobu przed pierwszym użyciem.

Klasy ochrony FFP i ich zastosowanie

• FFP1 to podstawowy poziom ochrony, stosowany przy pracach o niskim zapyleniu i krótkotrwałej ekspozycji, np. przy lekkich pracach porządkowych lub obróbce materiałów nietoksycznych.
• FFP2 zapewnia wyższy poziom filtracji i jest najczęściej stosowaną klasą w budownictwie, przemyśle i rzemiośle, m.in. przy szlifowaniu, pracy z pyłem cementowym, gipsowym czy drewnem twardym.
• FFP3 przeznaczona jest do środowisk o wysokim ryzyku, gdzie występują pyły szczególnie szkodliwe lub toksyczne. Stosuje się ją tam, gdzie wymagany jest najwyższy poziom ochrony dróg oddechowych w ramach półmasek filtrujących.

Zawór wydechowy – kiedy ma znaczenie

Część półmasek FFP wyposażona jest w zawór wydechowy. Jego zadaniem jest zmniejszenie oporów oddychania i odprowadzanie wilgoci oraz ciepła z wnętrza półmaski. Rozwiązanie to poprawia komfort pracy podczas dłuższych lub bardziej intensywnych czynności, jednak należy pamiętać, że zawór wydechowy nie filtruje powietrza wydychanego – dlatego takie półmaski nie są przeznaczone do ochrony otoczenia.

Dopasowanie i prawidłowe użytkowanie

Skuteczność półmaski FFP w dużej mierze zależy od jej prawidłowego dopasowania do twarzy. Kluczowe znaczenie mają: odpowiedni rozmiar, poprawne ułożenie części nosowej oraz właściwe napięcie taśm mocujących. Nieszczelności w okolicy nosa, policzków lub brody mogą znacząco obniżyć realny poziom ochrony, niezależnie od deklarowanej klasy FFP.

Półmaskę należy wymienić, gdy zwiększają się opory oddychania, materiał filtrujący ulegnie zawilgoceniu lub zabrudzeniu, bądź gdy dojdzie do uszkodzenia konstrukcji. Półmaski FFP nie są przeznaczone do prania ani dezynfekcji.

Zakres zastosowań

Półmaski ochronne FFP znajdują zastosowanie m.in. w budownictwie, przemyśle, rzemiośle, rolnictwie, pracach remontowych i instalacyjnych oraz wszędzie tam, gdzie występuje zapylenie lub aerozole technologiczne. Dobór konkretnej klasy powinien zawsze wynikać z oceny ryzyka na stanowisku pracy oraz charakteru występujących zanieczyszczeń.